Langs de rand van een viaduct of brug loopt een randelement: de strook die het dek afwerkt en het hekwerk draagt. Meestal is dat beton of een polyestercomposiet — zwaar, arbeidsintensief, en daardoor in de praktijk overal hetzelfde.

Bij een geprint element vervalt die beperking. Er komt geen mal aan te pas; een 3D-model is genoeg. Een afwijkende straal of een ander verloop kost daardoor niets extra, terwijl dat bij beton juist de kostenpost is. Hoe meer variatie een kunstwerk vraagt, hoe eerder printen loont.

Dit prototype is op schaal 1:20 geprint, in gerecycled PETG met glasvezelvulling. De buitenkant is een doorlopende huid; daarbinnen zit een vakwerk van schuine ribben dat de belasting draagt. Al het materiaal zit waar het nodig is, en verder nergens. Die opbouw is met een mal niet te maken — met een printkop wel.

Lichter aan de rand betekent meer dan alleen minder gewicht daar: ook de constructie eronder kan er slimmer op worden gedimensioneerd. En aan het einde van de levensduur gaat het element terug de molen in, om opnieuw geprint te worden.

Het onderzoek komt voort uit een aanvraag bij de TBI Klimaattrein, waarin ShapeService en Mobilis samen hebben onderzocht wat groot formaat 3D-printen kan betekenen voor randelementen — constructief, maar ook op duurzaamheid en milieu-impact. Kostentechnisch pakte dat gunstig uit, met het lage gewicht en de vormvrijheid als sterkste troeven. En de techniek is opschaalbaar: met twee printrobots is een viaductrand van 35 meter in ongeveer anderhalve week te maken.